PRAXIS : Metanoia

METANOIA

In een religieus taalspel wordt "metanoia", van het Grieks "meta" ("erna, met") en "noeō" ("waarnemen, denken"), vertaald als "spijt, berouw, bezinning, inkeer".

Hier verwijst metanoia naar een fundamentele, diepgaande verandering van levensinstelling, ook wel "a change of heart" genoemd. Zoals in de Socratische dialectiek, gekenmerkt door haar twee momenten (een kritisch, bevrijdend moment en actioneel, verloskundig moment), spreekt metanoia de mens aan om niet te blijven stilstaan bij wat reeds voorhanden is, maar om een noodzakelijk veranderingsproces op te starten, zodat gegeven maar latente mogelijkheden zich actief realizeren.

Metanoia gaat ervan uit dat ons bewustzijn een nog onbekende schat herbergt. Zelf dit verborgen juweel vinden is de opdracht.

Omdat metanoia de volledige mens aanspreekt, en dus niet alleen de denkende, komt ze de zelf-realizatie (Maslow) nabij. Zo heeft ze invloed op de diepere zingeving, die zeker spirituele, religieuze of mystieke dimensies omvat, maar tevens een verdiept levensgeluk (eudemonie) alsook heling uitlokt.

Metanoia is dan de veruitwendiging van wat potentieel aanwezig is. De waarneming, de wil, de emoties, het gevoel, het denken en het (zelf) bewustzijn vormen een integraal deel van dit veranderingsproces.

Omdat metanoia door het individu zélf wakker gemaakt en gestuurd wordt, is er enkel een mentor of coach nodig om deze transformatie te kaderen en te begeleiden. In het verleden was dit uitsluitend weggelegd voor "zielszorgers" zoals priesters, dominees, rabbijnen, imams of gurus. Een expliciete geloofsleer stond hierbij altijd voorop ... De laatste decennia werd dit werk ook door psychotherapeuten en psychologen aangevat.

Als zelfstandig wijsgeer werk ik met drie kaders : het Filosofisch Gesprek, de Aandacht en de Mentale Training. Niettegenstaande de inspiratie van de meeste oefeningen Boeddhistisch is, wordt er geen geloofskader verondersteld. Het Boeddhadharma is immers non-theïstisch ingesteld.